Begrippenlijst

52 begrippen

actietheorieEngels: theory of action

Wat jij en je team doen om de verandering op gang te brengen. De verandertheorie zegt wat er verandert. De actietheorie zegt wat jullie daarvoor doen.

Niet te verwarren met

• verandertheorie. De verandertheorie zegt wat er verandert en waarom. De actietheorie zegt wat jullie daarvoor doen.

Niet: werkplan, als je de aanpak bedoelt

activismeEngels: activism

In het openbaar actie voeren voor verandering, zoals met een demonstratie of een campagne. Het zet druk van buitenaf.

Voorbeeld: Een petitie en een manifestatie op het plein voor het gemeentehuis.

Niet te verwarren met

• lobby. Activisme zet in het openbaar druk van buitenaf. Lobby werkt van binnenuit, in gesprek met beslissers, en meestal buiten het zicht.
• belangenbehartiging. Belangenbehartiging spreekt voor een groep zonder eigen stem, vaak via beleid en onderzoek. Activisme kiest de publieke actie en zoekt soms bewust de confrontatie.

Niet: relschoppen

bandbreedteEngels: range

De laagste en de hoogste waarde waartussen een getal waarschijnlijk ligt. Je noemt allebei.

Niet te verwarren met

• foutmarge. Een foutmarge is een statistische maat rond een steekproef. Een bandbreedte noemt de laagste en hoogste waarde, ook als het getal niet uit een steekproef komt.

Niet: foutmarge zonder getal

Zie ook: schatting

belangenbehartigingEngels: advocacy

Opkomen voor een groep die zelf weinig stem heeft, zoals kinderen of toekomstige generaties. Je recht om te spreken komt uit de zaak, niet uit een achterban.

Voorbeeld: Met bewoners een rapport maken over hun woonsituatie en dat aan de gemeenteraad geven.

Niet te verwarren met

• lobby. Bij lobby spreek je namens je eigen leden of organisatie. Bij belangenbehartiging spreek je voor een groep die zelf weinig stem heeft. Je recht om te spreken komt dan uit de zaak.
• activisme. Belangenbehartiging spreekt voor een groep zonder eigen stem, vaak via beleid en onderzoek. Activisme kiest de publieke actie en zoekt soms bewust de confrontatie.

Niet: advocacy (in een Nederlandse tekst), lobby (als het om mensen zonder eigen stem gaat)

Zie ook: rechthebbenden, belanghebbenden

belanghebbendenEngels: stakeholders

Wie belang heeft bij je werk of er invloed op heeft. Denk aan financiers, partners, overheden en je eigen team.

Niet te verwarren met

• rechthebbenden. Rechthebbenden zijn de mensen om wie het gaat: hun rechten en hun leven staan op het spel. Belanghebbenden hebben een belang of invloed, zoals een financier. Het zijn twee aparte soorten: wie een recht heeft, maak je niet kleiner tot iemand met een belang.
• plichtdragers. Een belanghebbende heeft een belang bij je werk. Een plichtdrager heeft een plicht tegenover rechthebbenden, ook als hij er geen belang bij heeft.

Niet: stakeholders (in een Nederlandse tekst)

Zie ook: financiers

BetrekkenEngels: Engagement · Engage

Vertel helder wat je doet, leert en nog niet weet.

Niet: andere vertalingen

Zie ook: perspectief

bijdrageEngels: contribution

Het deel van een verandering dat je aannemelijk maakt, naast wat anderen deden. Zo claim je niet alles voor jezelf.

Niet te verwarren met

• effect. Effect is de verandering zelf. Bijdrage is het deel ervan dat je aannemelijk aan je eigen werk toeschrijft.
• attributie. Attributie claimt dat een verandering door jou komt en vraagt om bewijs dat andere oorzaken uitsluit. Bijdrage zegt dat je werk een aannemelijk deel had, naast wat anderen deden.

Niet: attributie, als je het niet kunt aantonen

brede welvaartEngels: broad wellbeing

Alles wat het leven de moeite waard maakt, niet alleen inkomen. Denk aan gezondheid, wonen, natuur en veiligheid, voor nu, voor later en voor elders.

Voorbeeld: Een gemeente die naast banen ook eenzaamheid en groen in de wijk volgt.

Niet te verwarren met

• bbp. Het bbp meet wat een land produceert. Brede welvaart kijkt ook naar gezondheid, natuur, sociale banden en wat we doorschuiven naar later en naar elders.
• donuteconomie. De donut stelt grenzen: wat mensen minimaal nodig hebben en wat de aarde maximaal aankan. Brede welvaart meet hoe het met ons welzijn gaat, nu, later en elders.

Niet: welvaart, als je alleen geld bedoelt

Bron: CBS, Monitor Brede Welvaart

Zie ook: sociale en solidaire economie

citaatEngels: quote

Wat iemand letterlijk zei of schreef, met de bron en de plek waar het staat. Zo kan een ander het terugvinden.

Niet te verwarren met

• verhaal. Een citaat is een letterlijk stuk uit een bron, met de plek waar het staat. Een verhaal vertelt een hele verandering en kan citaten bevatten.
• testimonial. Een testimonial is gekozen om te overtuigen. Een citaat laat zien wat iemand zei, ook als het niet goed uitkomt.

Niet: quote, testimonial

Zie ook: stem, toestemming, transparantie

commonsEngels: commons

Iets wat een gemeenschap samen beheert en deelt, met eigen afspraken over het gebruik. Denk aan een buurttuin, een energienet of open kennis.

Voorbeeld: Een moestuin in de wijk waar bewoners samen bepalen wie wanneer oogst.

Niet te verwarren met

• publiek goed. Een publiek goed beheert de overheid voor alle inwoners. Een commons beheert een gemeenschap zelf, met eigen regels over wie het mag gebruiken en hoe.
• coöperatie. Een coöperatie is een onderneming met leden. Een commons is een gedeelde bron, zoals grond, water of kennis, met afspraken over het gebruik. Een coöperatie kan een commons beheren, maar is het niet.

Niet: gratis voor iedereen

Bron: Elinor Ostrom, Nobelprijs voor economie 2009

Zie ook: sociale en solidaire economie

coöperatieEngels: cooperative

Een onderneming die van haar leden is. De leden beslissen samen en de opbrengst dient wat zij nodig hebben.

Voorbeeld: Buurtbewoners die samen zonnepanelen op een school leggen en de stroom delen.

Niet te verwarren met

• sociaal ondernemerschap. Een coöperatie is van haar leden, die samen beslissen. Een sociale onderneming heeft een maatschappelijk doel, maar kan gewoon één eigenaar hebben.
• commons. Een coöperatie is een onderneming met leden. Een commons is een gedeelde bron, zoals grond, water of kennis, met afspraken over het gebruik. Een coöperatie kan een commons beheren, maar is het niet.

Niet: bedrijf met aandeelhouders

Bron: International Cooperative Alliance, de coöperatieve identiteit

Zie ook: sociale en solidaire economie

deelnemersEngels: participants

De mensen die meedoen aan je programma of project. Ze doen mee en ontvangen niet alleen.

Niet te verwarren met

• rechthebbenden. Deelnemers doen mee aan je programma. Rechthebbenden zijn een bredere groep: ook wie niet meedoet maar wel geraakt wordt, hoort erbij.

Niet: cliënten, begunstigden, beneficiaries

doelstellingEngels: objective

Een concreet punt dat je wilt halen, met een waarde en een datum. Zo weet je later of je het haalde.

Voorbeeld: Eind volgend jaar heeft de helft van de deelnemers werk.

Niet te verwarren met

• doel. Een doel geeft de richting: waarom je dit doet. Een doelstelling maakt een stap op die weg meetbaar, met een waarde en een termijn.
• indicator. Een indicator zegt wat je volgt. Een doelstelling zegt welke waarde je op die indicator wilt halen, en wanneer.

Niet: doel, als je iets meetbaars bedoelt

Zie ook: impactraamwerk

donuteconomieEngels: doughnut economics

Een model van Kate Raworth: een ring tussen een sociale ondergrens en een ecologisch plafond. Daartussen kunnen mensen goed leven binnen wat de aarde aankan.

Voorbeeld: Amsterdam gebruikt de donut sinds 2020 om beleid te toetsen.

Niet te verwarren met

• brede welvaart. De donut stelt grenzen: wat mensen minimaal nodig hebben en wat de aarde maximaal aankan. Brede welvaart meet hoe het met ons welzijn gaat, nu, later en elders.

Niet: groeimodel

Bron: Doughnut Economics Action Lab

Zie ook: regeneratieve economie

duidenEngels: sense-making

Het proces van betekenis geven aan cijfers en verhalen, met of zonder maatstaf. Je doet het samen met rechthebbenden en belanghebbenden, en het helpt je kiezen wat je nu doet.

Niet te verwarren met

• evaluatie. Een evaluatie weegt een meting altijd tegen een maatstaf, ook als niemand die uitspreekt. Duiden is het bredere proces van betekenis geven, en dat kan ook zonder maatstaf.

Niet: evalueren, als je samen betekenis geeft

Zie ook: rechthebbenden, belanghebbenden

effectEngels: impact

De blijvende verandering op langere termijn, waar je werk aan bijdraagt. Het is groter dan een uitkomst.

Voorbeeld: Na een paar jaar is langdurige werkloosheid in de wijk gedaald, mede door de trainingen.

Niet te verwarren met

• uitkomst. Een uitkomst is de verandering bij de mensen met wie je werkte, op korte of middellange termijn. Effect is de blijvende verandering daarna, vaak breder dan je eigen groep, waaraan je werk bijdraagt.
• bijdrage. Effect is de verandering zelf. Bijdrage is het deel ervan dat je aannemelijk aan je eigen werk toeschrijft.

Niet: impact voor elke uitkomst

evaluatieEngels: evaluation

Een meting in haar context plaatsen en wegen tegen een maatstaf, uitgesproken of niet. Je kunt terugkijken (wat werkte, voor wie en waarom?) en vooruitkijken (wat mogen we verwachten?).

Niet te verwarren met

• monitoring. Monitoring volgt doorlopend wát er gebeurt. Een evaluatie plaatst metingen op een gekozen moment in hun context en weegt ze tegen een maatstaf.
• meting. Een meting stelt vast hoe iets ervoor staat. Een evaluatie gebruikt metingen en andere bronnen om te begrijpen wat werkte, voor wie en waarom.
• duiden. Een evaluatie weegt een meting altijd tegen een maatstaf, ook als niemand die uitspreekt. Duiden is het bredere proces van betekenis geven, en dat kan ook zonder maatstaf.

Niet: afrekening

Zie ook: bijdrage

financiersEngels: funders

Wie geld in je werk steekt: fondsen, overheden, investeerders, banken en bedrijven. Financieren is een rol: een financier is een belanghebbende, of een plichtdrager zoals de overheid.

Niet te verwarren met

• fondsen. Fondsen zijn een kleine groep financiers, meestal stichtingen met eigen geld. Zeg fondsen alleen als je die groep bedoelt.

Niet: fondsen, als je alle geldgevers bedoelt

Zie ook: belanghebbenden

impactmanagementEngels: impact management

Bewust werken aan het effect van je werk op mensen en hun omgeving. Je meet het, je stuurt erop en je vertelt erover.

Niet: Impact Management

Zie ook: effect, verandertheorie, perspectief

impactraamwerkEngels: impact framework

Je eigen kaart van wat je wilt bereiken en hoe je dat volgt. Met je doelen, je verandertheorie en je indicatoren.

Niet te verwarren met

• verandertheorie. De verandertheorie is de redenering: wat leidt tot wat. Het impactraamwerk is je werkkaart: doelen, verandertheorie en indicatoren bij elkaar, zodat je kunt volgen hoe het gaat.

Niet: impactmodel zonder uitleg

Zie ook: indicator

indicatorEngels: indicator

Een teken waaraan je ziet of een verandering gebeurt. Bijvoorbeeld het aantal mensen dat een baan vindt.

Niet te verwarren met

• maatstaf. Een indicator zegt waaraan je een verandering ziet. Een maatstaf zegt hoe je die uitdrukt: een aantal, een percentage of een score op een schaal.
• doelstelling. Een indicator zegt wat je volgt. Een doelstelling zegt welke waarde je op die indicator wilt halen, en wanneer.

Niet: KPI, dat woord gebruiken we niet

Zie ook: meting, uitkomst

lobbyEngels: lobbying

Rechtstreeks praten met beslissers, zoals politici of ambtenaren, om een besluit te beïnvloeden.

Voorbeeld: Je spreekt een wethouder over de regels voor sociale inkoop.

Niet te verwarren met

• belangenbehartiging. Bij lobby spreek je namens je eigen leden of organisatie. Bij belangenbehartiging spreek je voor een groep die zelf weinig stem heeft. Je recht om te spreken komt dan uit de zaak.
• activisme. Activisme zet in het openbaar druk van buitenaf. Lobby werkt van binnenuit, in gesprek met beslissers, en meestal buiten het zicht.

Niet: achterkamertjes, als het open gebeurt

Bron: OESO, aanbeveling over transparantie en integriteit bij lobbyen (2010)

metingEngels: measurement

Een vaststelling met een methode, een moment en een bron. Zo kan iemand anders hem herhalen.

Niet te verwarren met

• evaluatie. Een meting stelt vast hoe iets ervoor staat. Een evaluatie gebruikt metingen en andere bronnen om te begrijpen wat werkte, voor wie en waarom.
• schatting. Een meting rust op waarneming, een schatting op redenering. Zeg bij elk getal welke van de twee het is.
• nulmeting. De nulmeting is de eerste meting, vóór je werk begint. Elke latere meting vergelijk je ermee.
• monitoring. Een meting stelt één keer vast hoe iets ervoor staat. Monitoring is meten in een vast ritme, zodat je ziet hoe iets zich ontwikkelt en op tijd kunt bijsturen.

Niet: monitoring, als je één keer meet

Zie ook: bandbreedte

monitoringEngels: monitoring

Meten in een vast ritme, zoals elk kwartaal, met dezelfde indicatoren. Zo zie je hoe het gaat terwijl je werk loopt.

Voorbeeld: Elk kwartaal tel je hoeveel deelnemers solliciteren en hoeveel werk vinden.

Niet te verwarren met

• meting. Een meting stelt één keer vast hoe iets ervoor staat. Monitoring is meten in een vast ritme, zodat je ziet hoe iets zich ontwikkelt en op tijd kunt bijsturen.
• evaluatie. Monitoring volgt doorlopend wát er gebeurt. Een evaluatie plaatst metingen op een gekozen moment in hun context en weegt ze tegen een maatstaf.

Niet: monitoren, in een tekst voor deelnemers: zeg volgen

Zie ook: indicator

narratiefEngels: narrative

Het systeem van betekenis waarin verhalen passen. Het zijn de patronen en aannames die bepalen welke verhalen we vertellen en hoe we ze lezen.

Voorbeeld: Het idee dat werk vinden begint bij vertrouwen kleurt hoe je het verhaal van elke deelnemer leest.

Niet te verwarren met

• verhaal. Een narratief is een systeem: het werkt door in veel verhalen tegelijk en bepaalt hoe we ze lezen. Een verhaal is één geval. Het hangt af van de weg die het ging: wie het vertelt, wanneer en wat eraan voorafging.

Niet: verhaal, als je het systeem bedoelt

nulmetingEngels: baseline

De eerste meting, voordat je werk begint. Zonder dit vertrekpunt kun je later geen verandering laten zien.

Niet te verwarren met

• meting. De nulmeting is de eerste meting, vóór je werk begint. Elke latere meting vergelijk je ermee.

Niet: 0-meting, baseline (in een Nederlandse tekst)

Zie ook: indicator

open dataEngels: open data

Gegevens die je mag gebruiken, veranderen en delen, voor elk doel. Er hoort een open licentie bij en een vorm die een computer kan lezen.

Niet te verwarren met

• publieke data. Open data mag je hergebruiken voor elk doel. Publieke data mag je alleen inzien, tenzij een licentie meer toestaat.

Niet: openbaar, gratis te downloaden

outputEngels: output

Wat je maakt of levert, zoals trainingen, bijeenkomsten of een rapport. Je kunt het tellen, maar het zegt nog niet wat het voor mensen betekent.

Voorbeeld: Je geeft twaalf sollicitatietrainingen in de wijk.

Niet te verwarren met

• outtake. Output is wat jij levert. Een outtake is wat mensen daarvan meenemen: wat ze opmerken, begrijpen, onthouden of van plan zijn.
• uitkomst. Output is wat jij deed. Een uitkomst is wat er daardoor voor mensen veranderde. Veel output zegt nog niets over de uitkomst.

Niet: effect, als je alleen telt wat je deed

Zie ook: effect, verandertheorie

outtakeEngels: outtake

Wat mensen meenemen uit je output: wat ze opmerken, begrijpen, onthouden of van plan zijn. De stap komt uit het meten van communicatie en wordt vaak overgeslagen.

Voorbeeld: Na de training weten deelnemers hoe ze een sterke brief schrijven, en ze willen solliciteren.

Niet te verwarren met

• output. Output is wat jij levert. Een outtake is wat mensen daarvan meenemen: wat ze opmerken, begrijpen, onthouden of van plan zijn.
• uitkomst. Een outtake zit in het hoofd: weten, vinden, willen. Een uitkomst zie je aan iemands gedrag of situatie: ze solliciteren, of ze hebben werk.

Niet: bereik, als je bedoelt wat mensen ervan meenemen

Bron: AMEC, raamwerk voor het evalueren van communicatie

Zie ook: effect

perspectiefEngels: perspective

Een van de vijf redenen om met impact te werken: verkennen, sturen, verbeteren, betrekken en verantwoorden. Elk perspectief heeft een eigen kleur.

Niet: pijler, pillar

Zie ook: Verkenning, Sturing, Verbetering, Betrekken, Verantwoording

plan een gesprekEngels: book a call

Zo nodigen we je uit voor contact. Het is een gesprek over je vraag en geen verkooppraatje.

Niet: vraag een demo aan

Zie ook: samen met je

plichtdragersEngels: duty-bearers

Wie de plicht heeft om rechten te respecteren, te beschermen of waar te maken. De overheid heeft die plicht, een onderneming de verantwoordelijkheid.

Niet te verwarren met

• belanghebbenden. Een belanghebbende heeft een belang bij je werk. Een plichtdrager heeft een plicht tegenover rechthebbenden, ook als hij er geen belang bij heeft.

Niet: verantwoordelijken, duty bearers

Bron: VN, UNGP (2011)

Zie ook: rechthebbenden

publieke dataEngels: public data

Gegevens die je mag inzien, vaak van of over de overheid. Dat zegt nog niet dat je ze mag kopiëren, veranderen of delen.

Niet te verwarren met

• open data. Publieke data mag je inzien. Open data mag je ook gebruiken, veranderen en delen, omdat er een open licentie bij hoort.

Niet: open data, als je ze niet mag hergebruiken

rechthebbendenEngels: rights-holders

De mensen om wie het gaat. Je werk raakt hun rechten en hun leven, dus ze hebben recht op een eigen stem.

Niet te verwarren met

• belanghebbenden. Rechthebbenden zijn de mensen om wie het gaat: hun rechten en hun leven staan op het spel. Belanghebbenden hebben een belang of invloed, zoals een financier. Het zijn twee aparte soorten: wie een recht heeft, maak je niet kleiner tot iemand met een belang.
• deelnemers. Deelnemers doen mee aan je programma. Rechthebbenden zijn een bredere groep: ook wie niet meedoet maar wel geraakt wordt, hoort erbij.

Niet: doelgroep, target group

regeneratieve economieEngels: regenerative economy

Een economie die herstelt wat ze gebruikt. Natuur, gemeenschappen en relaties komen er sterker uit dan ze erin gingen.

Voorbeeld: Een boer die zo werkt dat de bodem elk jaar gezonder wordt en de opbrengst blijft.

Niet te verwarren met

• circulaire economie. Een circulaire economie sluit kringlopen van materialen en vermindert verspilling. Een regeneratieve economie wil verder: ze herstelt natuur en gemeenschap, in plaats van alleen minder schade te doen.

Niet: duurzaam, als je herstel bedoelt

Bron: Capital Institute, acht principes van een regeneratieve economie

Zie ook: donuteconomie, brede welvaart

samen met jeEngels: together with you

Hoe Narrate werkt: met je en niet voor je. Jij houdt de regie en Narrate brengt het vak.

Niet: ontzorgen, done for you

Zie ook: plan een gesprek

schattingEngels: estimate

Een getal dat je beredeneert en niet meet. Zeg erbij waar het op rust en hoe zeker het is.

Niet te verwarren met

• meting. Een meting rust op waarneming, een schatting op redenering. Zeg bij elk getal welke van de twee het is.

Niet: feit, als het een schatting is

Zie ook: bandbreedte

sociaal ondernemerschapEngels: social entrepreneurship

Een bedrijf runnen met een maatschappelijk doel als hoofdzaak. Winst is een middel om dat doel te halen, geen doel op zich.

Voorbeeld: Een koffiebar die mensen met afstand tot werk opleidt en daarvoor de omzet gebruikt.

Niet te verwarren met

• sociale en solidaire economie. Een sociale onderneming is één vorm binnen de sociale en solidaire economie. Die economie is breder: er horen ook coöperaties, verenigingen en stichtingen bij, en ze vraagt om democratisch bestuur.
• maatschappelijk verantwoord ondernemen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen gaat over hoe een gewoon bedrijf zijn werk netjes doet. Bij sociaal ondernemerschap is het maatschappelijke doel de reden dat het bedrijf bestaat.
• coöperatie. Een coöperatie is van haar leden, die samen beslissen. Een sociale onderneming heeft een maatschappelijk doel, maar kan gewoon één eigenaar hebben.

Niet: goed doel, als het een bedrijf is

Bron: Social Enterprise NL

sociale en solidaire economieEngels: social and solidarity economy

Organisaties die economisch werken voor mensen en planeet, niet voor winst voor aandeelhouders. Ze werken samen, besturen democratisch en stoppen winst terug in hun doel.

Voorbeeld: Een energiecoöperatie, een zorgcoöperatie van buurtbewoners en een kringloopwinkel die mensen werk biedt.

Niet te verwarren met

• sociaal ondernemerschap. Een sociale onderneming is één vorm binnen de sociale en solidaire economie. Die economie is breder: er horen ook coöperaties, verenigingen en stichtingen bij, en ze vraagt om democratisch bestuur.

Niet: sociale economie, als je alleen sociale werkplaatsen bedoelt

Bron: ILO, resolutie over waardig werk en de sociale en solidaire economie (2022); ook overgenomen door de VN in 2023

Zie ook: coöperatie, commons, brede welvaart

SpoedEngels: rapid response

Onze dienst voor als het niet kan wachten, voor elke groep. Binnen een week heb je resultaat. Kort adres: /spoed.

Niet: snelle hulp, crisisondersteuning

stemEngels: voice

Wie er spreekt in een verhaal, en hoe het verhaal is verteld: zelf, samen of door een ander. Het gaat om de rol van iemand, niet om de naam.

Voorbeeld: Een deelnemer, samen verteld, met een pseudoniem.

Niet te verwarren met

• mening. Een mening is wat iemand vindt. De stem zegt wie er spreekt en vanuit welke rol, ook als er geen mening in het verhaal staat.

Niet: de klant zegt, de doelgroep vindt

Zie ook: verhaal, citaat, rechthebbenden

Sturing · StuurEngels: Leadership · Lead

Kies gerichte ingrepen en volg welk effect ze in de praktijk hebben.

Niet: andere vertalingen

Zie ook: perspectief

taalniveau B1Engels: plain language (B1)

Een taalniveau voor gewone lezers, zonder vakkennis. Korte zinnen, gewone woorden en één boodschap per zin.

Niet: jip-en-janneketaal

Zie ook: verhaal

Teams en werkwijzenEngels: teams and workflows

Onze dienst om een impactteam op te bouwen. We spreken af wie wat doet, in welk ritme, hoe je werk overdraagt en met welke tools.

Niet: team and player workflow development, procesontwerp

Zie ook: impactmanagement

toestemmingEngels: consent

De afspraak met wie vertelt: waar het verhaal mag verschijnen, met of zonder naam, en hoe lang. De verteller kan de toestemming altijd intrekken.

Voorbeeld: Wel in het rapport aan de financier, niet op de website, en zonder naam.

Niet te verwarren met

• privacyverklaring. Een privacyverklaring legt uit wat je met gegevens doet. Toestemming is de keuze van één verteller voor één verhaal, per kanaal, en die kan veranderen.

Niet: akkoord, vinkje

Zie ook: verhaal, citaat, rechthebbenden

transparantieEngels: transparency

Laten zien hoe je tot een uitspraak komt: welke bron, welke methode en hoe zeker je bent. Zo kan een ander je claim controleren.

Voorbeeld: Naast het cijfer staan de bron, de rekenwijze en de bandbreedte.

Niet te verwarren met

• openbaar. Openbaar betekent dat elke lezer erbij kan. Transparant betekent dat je kunt nagaan hoe het tot stand kwam. Een rapport kan openbaar zijn zonder transparant te zijn, en andersom.

Niet: openheid, als je alleen publiceert

Zie ook: meting, bandbreedte, Verantwoording

uitkomstEngels: outcome

Wat er voor mensen verandert door je werk, zoals meer vertrouwen of een baan. Niet wat je deed, maar wat het opleverde.

Voorbeeld: Een half jaar later solliciteren deelnemers vaker, en een deel van hen heeft werk.

Niet te verwarren met

• outtake. Een outtake zit in het hoofd: weten, vinden, willen. Een uitkomst zie je aan iemands gedrag of situatie: ze solliciteren, of ze hebben werk.
• output. Output is wat jij deed. Een uitkomst is wat er daardoor voor mensen veranderde. Veel output zegt nog niets over de uitkomst.
• effect. Een uitkomst is de verandering bij de mensen met wie je werkte, op korte of middellange termijn. Effect is de blijvende verandering daarna, vaak breder dan je eigen groep, waaraan je werk bijdraagt.

Niet: resultaat, als je een uitkomst bedoelt

Zie ook: verandertheorie

verandertheorieEngels: theory of change

Hoe je werk stap voor stap tot verandering leidt. Van wat je doet naar wat het oplevert, en voor wie.

Niet te verwarren met

• actietheorie. De verandertheorie zegt wat er verandert en waarom. De actietheorie zegt wat jullie daarvoor doen.
• impactraamwerk. De verandertheorie is de redenering: wat leidt tot wat. Het impactraamwerk is je werkkaart: doelen, verandertheorie en indicatoren bij elkaar, zodat je kunt volgen hoe het gaat.

Niet: ToC zonder uitleg

Zie ook: uitkomst, effect

Verantwoording · VerantwoordEngels: Accountability · Account

Laat zien waar cijfers en uitspraken vandaan komen en wat ze wel of niet bewijzen.

Niet: andere vertalingen

Zie ook: perspectief

Verbetering · VerbeterEngels: Improvement · Improve

Begrijp wat werkt, wat niet werkt en waarom, en stel je aanpak samen bij.

Niet: andere vertalingen

Zie ook: perspectief

verhaalEngels: story

Eén geval van wat er gebeurde, verteld door of met de mensen om wie het gaat. Met een begin, een verandering en een bron. Hoe het loopt, hangt af van wat eraan voorafging.

Niet te verwarren met

• narratief. Een narratief is een systeem: het werkt door in veel verhalen tegelijk en bepaalt hoe we ze lezen. Een verhaal is één geval. Het hangt af van de weg die het ging: wie het vertelt, wanneer en wat eraan voorafging.
• citaat. Een citaat is een letterlijk stuk uit een bron, met de plek waar het staat. Een verhaal vertelt een hele verandering en kan citaten bevatten.

Niet: content

Zie ook: rechthebbenden, stem, toestemming

Verkenning · VerkenEngels: Discovery · Discover

Ontdek verbanden, patronen en perspectieven die nieuwe vragen oproepen.

Niet: andere vertalingen

Zie ook: perspectief