# Fabrik

> Fabrik is het platform voor impactwerk dat Narrate zelf bouwt, nu in alfa. Wat er nu staat, wat op de roadmap staat, en het verschil met Microsoft Fabric.

Source: https://narrate.works/hoe-we-werken/fabrik
Language: Nederlands (English: https://narrate.works/how-we-work/fabrik)
Publisher: Narrate (Narrate B.V.), https://narrate.works

Een product van NarrateIn alfa

Een weefgetouw voor impactwerk. Cijfers, verhalen en bronnen blijven aan elkaar vast, van de eerste vraag tot het verslag.

Fabrik is het platform dat we zelf bouwen. Bij Narrate geven we advies en training. In Fabrik komt dat werk samen: wat je wilt bereiken, wat je meet, wat je leert en wat je laat zien.

Niet te verwarren met Microsoft Fabric. Lees het verschil

Foto: [Elio Santos](https://unsplash.com/@eliomendes?utm_source=narrate&utm_medium=referral) via [Unsplash](https://unsplash.com/?utm_source=narrate&utm_medium=referral)

## Waarom we het bouwen

Wie in impact werkt, vult vaak ’s avonds nog een sjabloon in dat niet past. Spreadsheets en dashboards tellen wat telbaar is. De rest blijft in je hoofd zitten.

Fabrik moet die rest kunnen dragen: lagen, verbanden, aannames en twijfel. Zo hoef je de complexiteit niet meer alleen vast te houden.

Als het niet nu gebeurt, bouwt iemand het weefgetouw die het wil verkopen. We zien het liever gebouwd door de mensen die het gaan gebruiken.

Uit de brief van de oprichters van Fabrik

Foto: [Ries Bosch](https://unsplash.com/@ries_bosch?utm_source=narrate&utm_medium=referral) via [Unsplash](https://unsplash.com/?utm_source=narrate&utm_medium=referral)

## Voor wie het is

Fabrik is voor mensen die impact niet alleen willen tellen, maar ook willen begrijpen en uitleggen.

### Programmaleiders

Je houdt overzicht over wat je wilt bereiken, en ziet waar het anders loopt dan gepland.

### Wie monitort en evalueert

Je legt indicatoren, waarnemingen en lessen vast op één plek, met de bron erbij.

### Financiers

Je kijkt mee in de keten en de aannames, in plaats van alleen een verslag aan het eind te krijgen.

### Netwerken en adviseurs

Je biedt Fabrik aan de organisaties waarmee je werkt, elk in hun eigen afgeschermde omgeving.

Foto: [DEAD GOOD LEGACIES](https://unsplash.com/@deadgood?utm_source=narrate&utm_medium=referral) via [Unsplash](https://unsplash.com/?utm_source=narrate&utm_medium=referral)

## Vijf perspectieven, één werkplek

Fabrik deelt de vijf perspectieven van Narrate. Elke ruimte in Fabrik kijkt door alle vijf, naast monitoren, evalueren en leren.

### Verkenning

Zien wat er speelt: de omgeving, de vraag en wie erbij hoort.

### Sturing

Plannen en bijsturen, met doelen en de keten van input tot impact.

### Verbetering

Beter en anders werken op basis van wat je ziet en leert.

### Betrekken

Deelnemers, rechthebbenden en belanghebbenden erbij halen.

### Verantwoording

Laten zien wat er gebeurde, aan wie het aangaat, met de bron erbij.

## Zo werkt het

Vijf stappen, van de eerste vraag tot wat je deelt. Een vinkje staat er al, een open ring staat op de roadmap.

### 1. Richt je ruimte in (Staat er al)

Een ruimte per programma of project, met de mensen die erbij horen.

### 2. Teken je keten (Staat er al)

Van input tot impact, met de aannames die je onderweg maakt en de scenario’s als het anders loopt.

### 3. Kies wat je meet (Staat er al)

Indicatoren uit erkende raamwerken of je eigen, met een definitie die vastligt in Maktoob.

### 4. Kijk en leer (Staat er al)

Waarnemingen en evaluaties naast je verwachting. Zo zie je wat werkt en wat niet.

### 5. Deel met wie het aangaat (Op de roadmap)

Een verslag of kleine site voor deelnemers, financiers en rechthebbenden, met de bron bij elk cijfer.

## Maktoob eronder

Fabrik spreekt de taal van Maktoob. Dat is het begrippenkader onder Narrate en Fabrik: een zorgvuldig gekozen set van begrippen, verbanden en referenties. Een indicator, een evaluatiebenadering of een raamwerk betekent in Fabrik hetzelfde als op deze site en in onze opdrachten.

[Wat Maktoob is](https://narrate.works/hoe-we-werken/maktoob)

Foto: [Lena Polishko](https://unsplash.com/@ilona_a?utm_source=narrate&utm_medium=referral) via [Unsplash](https://unsplash.com/?utm_source=narrate&utm_medium=referral)

## Wat er nu staat

Er draait een eerste versie. Die is nog niet openbaar en verandert elke week. Dit zit er al in:

### Een eigen werkplek

Elke organisatie heeft haar eigen afgeschermde omgeving, met een ruimte per programma of project.

### De keten van input tot impact

Je theory of change met indicatoren, aannames en scenario’s. Zo staat wat je verwacht naast wat je meet.

### Monitoren, evalueren en leren

Waarnemingen, evaluaties en lessen staan bij elkaar, niet in drie losse bestanden.

### Bij elk cijfer de bron

Begrippen en verbanden liggen vast in open standaarden. Zo blijft te volgen waar een bewering vandaan komt.

### AI die zegt wat ze deed

Wat een taalmodel verandert, wordt vastgelegd als werk van AI. Je ziet altijd wat een mens deed en wat een model.

## Op de roadmap

Dit is waar we naartoe bouwen. Het is nog niet af, en we geven er geen datum bij.

Online leren in je eigen tempo, als academie voor impactmanagement.

Een gratis basis, en prijzen die rekening houden met koopkracht.

Ruimte om terug te praten: wie beschreven wordt, kan reageren in een vorm die het systeem opneemt.

Verslagen en kleine sites die je deelt met wie het aangaat.

Koppelingen met je eigen databronnen en met AI-assistenten.

Een gilde van vakmensen dat mee beslist over Fabrik. De oprichters geven het stuur dan uit handen.

### Wat Fabrik nooit doet

Een paar grenzen staan vast, ook als het geld oplevert.

Vijf grenzen

- Je gegevens verkopen of zonder toestemming gebruiken om modellen te trainen.
- Mager werk met één klik een mooi verhaal geven.
- Alles in één score of ranglijst stoppen, alsof wat niet te vergelijken is toch optelt.
- Werken voor wapens, oorlog of massasurveillance.
- Eén methode of manier van kijken als de juiste neerzetten.

## Hoe het gebouwd is

Voor wie wil weten wat er onder de motorkap zit.

Vier keuzes in de bouw

- Elke organisatie heeft eigen gegevens, afgeschermd van de rest. Je ziet alleen wat van jou is of wat met je gedeeld is.
- Begrippen en verbanden staan in open standaarden: RDF, SKOS en JSON-LD. Je zit dus niet vast aan Fabrik.
- Taalmodellen draaien alleen op de server, nooit in je browser. Elke wijziging door AI krijgt een label.
- We bouwen naar de eisen van de AVG, de AI-verordening en ISO 27001. Dat zijn doelen, geen certificaten die we al hebben.

## Vragen over Fabrik

Kan ik Fabrik al gebruiken?

Nog niet zelf. Er draait een eerste versie die we samen met een paar organisaties testen. Wil je meekijken, laat het ons weten.

Wat kost Fabrik?

Dat staat nog niet vast. Het plan is een gratis basis, en prijzen die rekening houden met koopkracht.

Heeft Fabrik iets met Microsoft Fabric te maken?

Nee. Microsoft Fabric is een dataplatform van Microsoft. Fabrik is ons eigen platform voor impactwerk.

Wat doet Fabrik met mijn gegevens?

Ze blijven van jou en staan afgeschermd van andere organisaties. We verkopen ze niet en trainen er zonder toestemming geen modellen mee.

Moet ik een bepaalde methode volgen?

Nee. Fabrik kent veel evaluatiebenaderingen en kiest er geen een als de juiste. Jij kiest wat past bij je vraag.

## Fabrik en Microsoft Fabric

Twee namen die op elkaar lijken. Microsoft Fabric is het dataplatform van Microsoft. Daarin brengen we voor klanten data uit losse bronnen samen. Fabrik is ons eigen platform voor impactwerk. Het zijn twee verschillende dingen.

[Microsoft Fabric bij Technologie](https://narrate.works/hoe-we-werken/technologie#microsoft-fabric)

## Fabrik en Narrate

Narrate is het merk. Fabrik en Sada zijn producten van Narrate, en Maktoob is het begrippenkader eronder. Wat we in opdrachten leren, gaat in Fabrik. Wat Fabrik ons leert, nemen we mee naar de opdrachten.

[Hoe we werken](https://narrate.works/hoe-we-werken)

## Wil je meekijken of meebouwen?

Vertel waar je nu mee werkt en wat er schuurt. Dan laten we zien wat Fabrik al kan, en wat nog niet.