AI-cheatsheet voor stakeholdermapping

Leg het verschil uit tussen contextgebaseerde materialiteit en dubbele materialiteit. Hoe pas ik contextgebaseerde materialiteit toe op mijn werk in [SECTOR] in [REGIO]?

Neem hierin mee:
- De belangrijkste planetaire grenzen voor mijn sector
- De sociale fundamenten waar ik rekening mee moet houden
- Hoe dit verschilt van een traditionele materialiteitsanalyse
- [Vraag om een betrouwbaarheidsscore en alternatieven]

Ik werk in [SECTOR] in [REGIO]. Welke planetaire grenzen zijn het belangrijkst voor mijn werk? Leg per grens uit:
- De huidige mondiale status (veilig, onzeker, overschreden)
- Hoe mijn sector deze grens beïnvloedt
- Welke drempelwaarden ik moet volgen om binnen veilige grenzen te blijven
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore en alternatieven]

Welke sociale fundamenten (mensenrechten, gelijkwaardigheid, toegang) zijn volgens het model van de donuteconomie cruciaal voor [SECTOR] in [REGIO]? Kies de vijf belangrijkste op basis van:
- Hoe groot de huidige tekorten in de regio zijn
- Hoeveel directe invloed het werk van mijn organisatie heeft
- Wat stakeholders belangrijk vinden
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore en alternatieven]

Mijn organisatie [KORTE BESCHRIJVING VAN DE ACTIVITEITEN]. Kijk met een contextgebaseerde materialiteitsbril:
1. Wat is onze meest materiële impact op planetaire grenzen? (bijv. klimaat, biodiversiteit, water)
2. Wat is onze meest materiële impact op sociale fundamenten? (bijv. gelijkwaardigheid, bestaanszekerheid, gezondheid)
3. Welke impact is absoluut (drempelwaarden worden overschreden) en welke relatief (efficiëntie verbetert)?
4. Zet ze op volgorde van ernst en urgentie.
[Vraag om alternatieve criteria voor de rangschikking]

Help me voor [SPECIFIEK IMPACTGEBIED, bijv. CO2-uitstoot] indicatoren te ontwerpen op basis van drempelwaarden:
- Welke absolute drempelwaarde moet ik nastreven? (bijv. wetenschappelijk onderbouwde doelen, regionale grenzen)
- Hoe meet ik de voortgang richting die drempelwaarde?
- Welke afgeleide indicatoren kan ik gebruiken als direct meten niet haalbaar is?
- Wat zijn de risico’s van afgeleide indicatoren ten opzichte van direct meten?
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore voor de gegevens over drempelwaarden]

Leg de vijf belangrijkste drijfveren van effectief impactmanagement uit:
1. Intentionaliteit (verder dan schade beperken)
2. Systeemperspectief (verder dan lineaire logica)
3. Stakeholders centraal (verder dan symboolpolitiek)
4. Adaptief leren (verder dan vaste plannen)
5. Transparantie (verder dan selectief rapporteren)

Geef per drijfveer:
- Waarom die ertoe doet
- Welke fouten organisaties vaak maken
- Hoe je hem in de praktijk toepast
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore en voorbeelden]

Mijn organisatie [KORTE BESCHRIJVING]. Beoordeel aan de hand van de vijf drijfveren van impactmanagement waar we sterk zijn en waar we tekortschieten:
- Geef elke drijfveer een score (schaal 1-5)
- Licht elke score toe
- Stel per zwak punt 2-3 concrete acties voor
- Zet ze op volgorde van haalbaarheid en impact
[Vraag om alternatieven voor de prioritering]

Ik werk aan [BESCHRIJVING VAN PROJECT/PROGRAMMA]. Help me alle mogelijke stakeholders te vinden in deze categorieën:
- Deelnemers (voor wie is het werk bedoeld?)
- Zijdelings betrokkenen (wie merkt het zijdelings?)
- Betrokken partijen (wie merkt er iets van, bedoeld of onbedoeld?)
- Beïnvloeders (wie bepaalt meningen, beleid of financiering?)
- Uitvoerders (wie doet het werk?)
- Financiers en investeerders (wie levert de middelen?)
- Toezichthouders (wie stelt de regels?)

Noem per categorie 3-5 concrete groepen. Geef aan welke groepen ik mogelijk over het hoofd zie.
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore voor de volledigheid]

Plaats de volgende stakeholders [LIJST] in een macht-belangmatrix:
- Veel macht / veel belang: sleutelspelers (actief betrekken)
- Veel macht / weinig belang: tevreden houden (volgen en informeren)
- Weinig macht / veel belang: op de hoogte houden (regelmatig informeren)
- Weinig macht / weinig belang: in de gaten houden (minimale inspanning)

Licht elke plaatsing toe. Welke aannames doe ik over hun macht en belang?
[Vraag om alternatieven voor stakeholders die op de grens zitten]

Deel deze stakeholders [LIJST] in volgens het saliencemodel:
- Definitief (macht + legitimiteit + urgentie): hoogste prioriteit
- Dominant (macht + legitimiteit): belangrijk, maar minder urgent
- Gevaarlijk (macht + urgentie): groot risico als je ze negeert
- Afhankelijk (legitimiteit + urgentie): moreel belangrijk, maar weinig macht
- Veeleisend (alleen urgentie): luid, maar niet cruciaal
- Slapend (alleen macht): latente bedreiging of kans
- Discretionair (alleen legitimiteit): betrekken is optioneel

Leg per stakeholder uit welke kenmerken die heeft en waarom.
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore en voorbeelden van betrokkenheidsstrategieën]

Maak een afhankelijkheidsmatrix voor mijn project [KORTE BESCHRIJVING]:
- Wie is afhankelijk van ons? (bijv. deelnemers, partners)
- Van wie zijn wij afhankelijk? (bijv. financiers, toezichthouders, leveranciers)
- Wederzijdse afhankelijkheden (bijv. cocreatoren, strategische partners)

Beoordeel per afhankelijkheid:
- Sterkte (zwak/gemiddeld/sterk)
- Het risico als de relatie stukloopt
- De kans als de relatie sterker wordt
[Vraag om alternatieven voor het omgaan met risicovolle afhankelijkheden]

Mijn project [KORTE BESCHRIJVING] levert deze data op [LIJST MET BELANGRIJKSTE CIJFERS/RESULTATEN]. Help me verhaalthema’s te vinden die:
- Data verbinden met menselijke ervaringen
- Aanslaan bij [PUBLIEK, bijv. donateurs, buurtbewoners, beleidsmakers]
- Inzicht geven in het systeem, niet alleen in individuele successen
- Niet te simpel worden en geen ‘heldenverhaal’ vertellen

Stel 3-5 thema’s voor, met voorbeelden van hoe je elk verhaal vertelt.
[Vraag om alternatieven voor verschillende publieken]

Ik heb sterke kwantitatieve data [BESCHRIJF], maar krijg die moeilijk aansprekend. Geef suggesties voor:
- Hoe ik cijfers als menselijke verhalen breng zonder te manipuleren
- Welke kwalitatieve data de cijfers aanvullen
- Hoe ik eerlijk laat zien wat oorzaak en gevolg is en wat alleen samenhang
- Voorbeelden van organisaties die dit goed doen
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore voor uitspraken over oorzaak en gevolg]

Bekijk dit impactverhaal [PLAK CONCEPT]. Benoem:
- Elke ‘redder’- of ‘held’-framing (wij hebben het voor hen opgelost)
- Symbolische representatie (deelnemers als passieve ontvangers)
- Te sterke vereenvoudiging van complexe problemen
- Stemmen van stakeholders die ontbreken

Stel aanpassingen voor die:
- De regie en stem van stakeholders centraal zetten
- Complexiteit en afwegingen erkennen
- Samenwerking laten zien, geen liefdadigheid
[Vraag om voorbeelden van herschreven verhalen]

Adviseer per stakeholdergroep [LIJST] de beste communicatiekanalen:
- Jaarverslag (formeel, veel data)
- Website (toegankelijk, vindbaar)
- Video (emotioneel, mensgericht)
- Sociale media (vaak, informeel)
- Fysieke bijeenkomsten (persoonlijk, participatief)
- E-mailnieuwsbrief (regelmatig, relatie opbouwen)

Leg per advies uit waarom dit kanaal past bij de voorkeuren en informatiebehoefte van deze stakeholder.
[Vraag om alternatieven voor stakeholders met beperkte digitale toegang]

Maak een communicatieplan van zes maanden voor [PROJECT]:
- Kernboodschap: [KERNVERHAAL]
- Publieken: [LIJST]
- Doelen: [bijv. bekendheid, financiering, gedragsverandering]

Geef per maand aan:
- Welke kanalen je inzet
- Welk type content (verhaal, data, infographic, case)
- Hoe vaak je communiceert
- Met welke indicatoren je het succes meet
[Vraag om alternatieven voor een klein budget]

We hebben [BEVINDING DIE TEGENVALT, bijv. het programma had geen effect, er is onbedoeld schade ontstaan] ontdekt. Moeten we:
1. Het volledig en transparant rapporteren?
2. Het wegstoppen en ons richten op de resultaten die goed uitkomen?
3. Het selectief rapporteren (noemen, maar bagatelliseren)?

Leg per optie uit:
- Wat de ethische gevolgen zijn
- Welke reputatierisico’s er zijn
- Wat het doet met het vertrouwen van stakeholders
- Wat de gevolgen op lange termijn zijn

Adviseer een aanpak en onderbouw die.
[Vraag om alternatieven voor verschillende groepen stakeholders]

Help me met het Radical Candor-model (oprecht betrokken zijn + direct uitdagen) om [LASTIGE BOODSCHAP, bijv. tegenvallende resultaten, een financieringstekort] over te brengen aan [STAKEHOLDERGROEP].

Schrijf een boodschap die:
- Empathie en betrokkenheid bij hun belangen laat zien
- Het probleem direct benoemt, zonder het mooier te maken
- Uitlegt wat we eraan doen
- Uitnodigt om samen naar oplossingen te zoeken

Vermijd:
- Schadelijke empathie (betrokken, maar niet eerlijk)
- Botte agressie (eerlijk, maar niet betrokken)
- Manipulatieve onoprechtheid (betrokken noch eerlijk)
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore voor de toon]

Bekijk onze impactclaims [PLAK]. Benoem:
- Overdreven impact (te veel eer opeisen)
- Selectief gekozen data (alleen laten zien wat goed uitkomt)
- Vage indicatoren (niet meetbaar of niet te controleren)
- Fouten in toeschrijving (samenhang verwarren met oorzaak)

Stel aanpassingen voor die:
- Precieze, controleerbare taal gebruiken
- Beperkingen en tegenvallende bevindingen erkennen
- Onderscheid maken tussen bijdrage en toeschrijving
- Bronnen en methoden vermelden
[Vraag om voorbeelden van transparante impactrapportage]

[ELKE VRAAG OVER IMPACTMANAGEMENT]. Geef ook:
- Een betrouwbaarheidsscore (1-5): hoe zeker ben je van dit advies?
- Een nauwkeurigheidsscore (1-5): hoe goed past dit bij mijn specifieke situatie?
- Een toelichting: waarom deze scores?
- Alternatieven: welke andere aanpakken zijn er, met andere afwegingen?

Je adviseerde [SUGGESTIE] met [Betrouwbaarheid: X/5 | Nauwkeurigheid: Y/5]. Help me dit te kalibreren:
- Wat is er nodig om de betrouwbaarheid naar 5/5 te brengen? (meer data? eerdere voorbeelden? validatie?)
- Wat is er nodig om de nauwkeurigheid naar 5/5 te brengen? (meer context van mij?)
- Welke risico’s loop ik als ik dit advies volg bij de huidige scores?
- Hoe kan ik dit advies testen of valideren voordat ik me er volledig op vastleg?
[Vraag om alternatieven voor situaties met een lage betrouwbaarheid]

Leg uit hoe ik deze betrouwbaarheidsniveaus moet meewegen in mijn besluitvorming:
- [Betrouwbaarheid: 1/5] Speculatief: wanneer kun je op advies met een lage betrouwbaarheid handelen?
- [Betrouwbaarheid: 3/5] Redelijk zeker: welke controle moet ik nog doen?
- [Betrouwbaarheid: 5/5] Zeer zeker: kan ik hier volledig op vertrouwen, of moet ik het toch controleren?

Geef per niveau voorbeelden van beslissingen en passende vervolgstappen.

Ontwerp voor stakeholdergroep [NAAM] een betrokkenheidsplan van zes maanden:
- Doelen: wat willen we met hen bereiken?
- Aanpak: welke activiteiten en contactmomenten? (overleggen, enquêtes, cocreatiesessies)
- Frequentie: hoe vaak betrekken we hen?
- Diepgang: oppervlakkige consultatie of echte cocreatie?
- Risico’s: wat kan er misgaan? (participatiemoeheid, symboolpolitiek, machtsongelijkheid)

Zet de aanpak op volgorde van haalbaarheid en impact.
[Vraag om alternatieven voor situaties met beperkte middelen]

Bekijk ons betrokkenheidsplan [PLAK]. Benoem signalen van symboolpolitiek:
- Stakeholders worden geraadpleegd nadat de beslissingen al zijn genomen
- Ze hebben geen echte invloed op de uitkomsten
- Dataverzameling die alleen ons iets oplevert (wij halen, zij hebben er niets aan)
- Er is geen terugkoppeling (we laten niets meer van ons horen)

Stel aanpassingen voor die:
- Stakeholders eerder betrekken (samen ontwerpen, niet alleen laten valideren)
- Macht delen (stemrecht, vetorecht, gezamenlijk bestuur)
- Iets teruggeven (wat levert meedoen hen op?)
[Vraag om voorbeelden van echte participatie]

Je adviseerde [AI-ANTWOORD]. Help me dit te valideren door:
- De aannames te benoemen die ik moet controleren
- Voor te stellen welke experts of bronnen ik kan raadplegen
- Mogelijke blinde vlekken of vooroordelen in het advies te noemen
- Tests of pilots aan te bevelen voordat ik het volledig invoer
[Vraag om een betrouwbaarheidsscore voor de validatiemethoden]

Vergelijk [ONZE AANPAK] met de beste praktijken in [SECTOR/RAAMWERK, bijv. GRI, IRIS+, SDG’s]. Benoem:
- Waar we aansluiten
- Waar we afwijken (en of dat terecht is)
- Wat er ontbreekt
- Kansen om beter aan te sluiten zonder onze eigenheid te verliezen
[Vraag om alternatieven als volledig aansluiten niet haalbaar is]

Ik wil een Theory of Change ontwikkelen voor [PROJECTBESCHRIJVING]. Wil je:
- Adviseren of een Theory of Change, een logframe of een impactwaardeketen het best past bij mijn situatie
- Een betrouwbaarheids- en nauwkeurigheidsscore geven
- 2-3 alternatieven geven met voor- en nadelen
- Uitleggen welke aannames je doet over mijn middelen, planning en stakeholders
- Vervolgstappen voorstellen met een duidelijke onderbouwing

Help me de stakeholders voor [PROJECT] in kaart te brengen. Wil je:
- Het beste model voorstellen (macht-belang, salience, afhankelijkheid, ui-model)
- Een betrouwbaarheids- en nauwkeurigheidsscore geven voor je voorstel
- Aangeven welke stakeholders ik waarschijnlijk over het hoofd zie
- Betrokkenheidsstrategieën aanbevelen voor de vijf belangrijkste stakeholders
- Risico’s op symboolpolitiek of machtsongelijkheid signaleren

Ik zoek indicatoren voor [IMPACTGEBIED, bijv. onderwijsresultaten]. Wil je:
- 5-7 indicatoren voorstellen (een mix van output, outcome en impact)
- Ze rangschikken op haalbaarheid (kosten, beschikbaarheid van data, hoe complex het meten is)
- Per indicator een betrouwbaarheids- en nauwkeurigheidsscore geven
- Alternatieven geven voor situaties met weinig middelen
- De afwegingen uitleggen (precisie tegenover praktische haalbaarheid)