Onder Narrate en FabrikBegrippenkader
Maktoob
Het begrippenkader onder Narrate en Fabrik. Een zorgvuldig gekozen set van begrippen, verbanden en referenties, zodat we dezelfde woorden op dezelfde manier gebruiken.
Maktoob is Arabisch voor ‘geschreven’. Wat in Maktoob staat, ligt vast: wat een woord betekent, hoe het samenhangt met andere woorden en uit welke bron het komt.
Waarom een eigen begrippenkader
In impactwerk heet hetzelfde ding vaak anders, en betekent hetzelfde woord soms iets anders. Wat de ene financier een indicator noemt, heet bij de andere een maatstaf. Raamwerken overlappen, en elk heeft een eigen lijst.
Zonder gedeelde taal sluiten cijfers en verhalen niet op elkaar aan. Maktoob legt die taal één keer vast. Zo bedoelen deze site, onze opdrachten en Fabrik hetzelfde.
Wat erin zit
Vier lagen die op elkaar steunen.
Begrippen
De woorden die we gebruiken, met wat ze betekenen en welke woorden ze vervangen. In het Nederlands en het Engels.
Taxonomieën en thesauri
Gedeelde indelingen en woordenlijsten, met de woorden die hetzelfde betekenen. Ze koppelen begrippen aan de benaderingen, raamwerken en standaarden waar ze in voorkomen.
Ontologie
Hoe begrippen samenhangen. Een indicator meet iets, een waarneming hoort bij een indicator. Een evaluatiebenadering rust op een manier van kijken naar kennis.
Referenties
Erkende lijsten en raamwerken, zoals de duurzame ontwikkelingsdoelen, GRI, IRIS+ en de ESRS. Elk met de bron erbij.
7
manieren van kijken naar kennis, van positivistisch tot inheems en dekoloniaal
50
evaluatiebenaderingen, elk gekoppeld aan de manier van kijken waar ze op rust
Hoe Narrate en Fabrik het gebruiken
Op deze site
De begrippenlijst en de lijst met raamwerken komen uit Maktoob. Je kunt ze lezen, en ook als bestand ophalen voor je eigen werk.
Als bestand: begrippen.json, raamwerken.json
In Fabrik
Elke indicator, benadering en bron in Fabrik verwijst naar een begrip in Maktoob. Zo betekent een cijfer in je verslag hetzelfde als in je plan.
Wat er nu staat
Maktoob groeit met elk project. Dit ligt al vast:
Alles staat in open standaarden: RDF, OWL, SKOS en JSON-LD. Wie de taal wil gebruiken, kan dat ook zonder Fabrik.
De bouwstenen van meten: indicator, meetwaarde en waarneming.
De lagen van evalueren: paradigma, benadering, model en methode.
Methoden en instrumenten om data te verzamelen, gekoppeld aan de benaderingen waar ze bij passen.
Gedeelde taxonomieën en thesauri, gekoppeld aan evaluatiebenaderingen, raamwerken en standaarden.
Kruistabellen tussen raamwerken: welke indicatoren over hetzelfde gaan, zodat je één keer meet en aan meer financiers rapporteert.
Een gedeelde lijst van actoren: rechthebbenden, belanghebbenden, financiers en uitvoerders.
Bewijs en herkomst als data, in de open standaard PROV-O: wat er is vastgesteld, hoe en door wie.
Referentielijsten zoals de duurzame ontwikkelingsdoelen, GRI, IRIS+, ESRS, landcodes en sectorcodes.
De begrippenlijst en de raamwerken op deze site, ook als bestand.
Op de roadmap
Hier werken we naartoe, zonder datum.
Verhaal-elementen: stem, citaat, verhaal en toestemming, met de herkomst erbij.
Maktoob openbaar doorzoekbaar, als kennisgraaf waarin je van begrip naar begrip bladert.
Verbanden met andere open lijsten en woordenboeken.
Vakgenoten die nieuwe begrippen en verbanden voorstellen.
Waar we op letten
Drie uitgangspunten bepalen wat erin komt.
Drie uitgangspunten
- Geen methode is de juiste. Maktoob beschrijft elke benadering vanuit haar eigen manier van kijken, ook de benaderingen die niet de boventoon voeren.
- Zeg waar het vandaan komt. Elk begrip en elke referentie heeft een bron.
- Open, niet opgesloten. Wat in Maktoob staat, kun je meenemen.
Vragen over Maktoob
Wat is Maktoob precies?
Een begrippenkader: een zorgvuldig gekozen set van begrippen, gedeelde taxonomieën en thesauri, de verbanden ertussen en de bronnen waar ze uit komen. Het is de taal onder Narrate en Fabrik.Waarom heet het Maktoob?
Maktoob is Arabisch voor ‘geschreven’. Wat erin staat, is opgeschreven en ligt vast, met de bron erbij.Wat is het verschil met een begrippenlijst?
Een begrippenlijst zegt wat een woord betekent. Maktoob legt ook vast hoe woorden samenhangen en uit welke bron ze komen.Kan ik Maktoob zelf gebruiken?
Een deel al wel: de begrippenlijst en de raamwerken kun je als bestand ophalen. De rest maken we stap voor stap openbaar.
Wil je meedenken over de taal van impact?
Mis je een begrip, of gebruik je een woord anders? Vertel het ons. Zo groeit Maktoob.