Belanghebbenden betrekken: van meepraten naar meebeslissen
Waarom betrekken meer is dan raadplegen, hoe je belanghebbenden in kaart brengt, en welke vormen van participatie werken.
Voor goede doelen en stichtingen, publiek-private samenwerkingen en 1 meerBetrekkenHoort bij
- Voor
- Goede doelen en stichtingen, Publiek-private samenwerkingen, Duurzaamheid bij grote bedrijven
- Perspectief
- Betrekken
- Fase
- Betrokkenheid & communicatie, Discussie, besluit & adoptie
- Raamwerken en methodes
- Most significant change (MSC)
- Trefwoorden
- Workshop
Een stichting, een gemeente of een bedrijf zegt al snel dat het belanghebbenden betrekt. Vaak betekent dat: een bijeenkomst, een enquête, en daarna beslist het bestuur alleen. Echt betrekken gaat verder. Wie het dichtst bij een probleem staat, weet vaak het meest over de oplossing.
Wat we zien als het lukt
- Oplossingen sluiten beter aan, omdat ze niet op aannames rusten.
- Mensen houden langer vol wat ze zelf mee bedachten.
- De zeggenschap wordt eerlijker verdeeld.
Belanghebbenden in kaart brengen
Een bekende vorm is een matrix van macht en belang. Wie veel macht en veel belang heeft, betrek je nauw. Wie van beide weinig heeft, houd je op de hoogte.
Die matrix heeft een blinde vlek. Wie de minste macht heeft, heeft vaak het meest op het spel. Gebruik hem nooit als reden om die stemmen over te slaan.
Vormen van participatie
- Samen ontwerpen, met mensen in plaats van voor hen.
- Samen evalueren, met deelnemers als beoordelaars.
- Verhalen verzamelen over de belangrijkste verandering.
- Mensen hun verhaal laten vertellen in eigen foto’s.
- Samen onderzoek doen, met gedeeld eigenaarschap.
Wat we in de praktijk merken
- Betaal mensen voor hun tijd en kennis.
- Kies een plek, tijd en taal die voor hen werkt.
- Laat ze meepraten over de agenda, niet alleen over de antwoorden.
- Zeg eerlijk wat niet kan.
- Laat zien wat er met hun inbreng gebeurde.
In een samenwerking tussen partners geldt hetzelfde. Een stuurgroep die alleen de gedeelde doelen vaststelt, mist de stem van wie de gevolgen merkt. Een bedrijf maakt voor de Europese duurzaamheidsrapportage (CSRD) een materialiteitsanalyse. Het hoort de stakeholders in de keten pas echt als ze kunnen meebeslissen. Anders blijft het een vinkje in het jaarverslag.
De vraag die we steeds stellen: wie heeft hier de macht om nee te zeggen?
